[Chắn - Express] Bí ẩn bộ bài tổ tôm.

Thảo luận trong 'Góc lưu niệm - Giải trí' bắt đầu bởi ducthudo, 18/12/11.

  1. ducthudo

    ducthudo Chắn hội Hà Nội

    Bí ẩn bộ bài tổ tôm
    ( Sưu tầm )
    Có một chuyện cũng lạ, liên quan tới cả Nhật và Việt, đó là bộ bài Tổ Tôm. Bài Tổ Tôm thì nhiều người miền Bắc và một số người trí thức Việt Nam hay chơi, nên cũng đã biết. Bộ bài gồm 120 lá, có 30 hình vẽ, chia đều mỗi hình vẽ 4 lá, đặc biệt có 7 hình vẽ có thêm dấu đỏ...

    [​IMG]

    Lối chơi Tổ Tôm cần bốn người, có nhiều nước, khá caọ Người không quen có thể chơi theo kiểu Đánh Chắn (bỏ bớt hàng nhất) cần năm người hoặc đếm số như "xì dách (tối đa 21 nút tức điểm, black jack)" của bài Tây gọi là Đánh Bất (tối đa 11 nút) thì mấy người chơi cũng được. Những người mới chơi, không đọc được số bằng chữ Hán thì nhờ người biết đọc viết số bằng La Tinh trên lá bàị

    Lạ ở chỗ là bộ bài này chỉ có người Việt chơi, người Nhật không chơi, người Hoa cũng không chơi (trừ một số ít Hoa Kiều ở Việt Nam và Hồng Kông). Nhưng những chữ viết trên lá bài là một loại chữ Hán (Kanji) kiểu cách, hơi giống Lệ Thư (Reisho) với nét cứng mạnh, gồm có bốn loại chữ là "văn, vạn, sách, thang, không biết có liên hệ gì với mạt chược, tiếng Nhật gọi là "majan" (ma tước) không? Còn các hình vẽ đều là hình vẽ của Nhật, có lẽ gốc là một lối tranh mộc bản (mokuhan, học từ Trung Hoa nhưng trở thành đỉnh cao mỹ thuật độc đáo của Nhật) đơn giản và nay thường do người Hoa in ra bán.

    Đặc trưng có lẽ Nhật Bản rõ rệt nhất là tất cả các nhân vật đều mặc "Kimono" (Trước Vật) thời Edo (Giang Hộ), trong số này có 18 hình đàn ông (có 8 người bó chân), 4 hình phụ nữ và 4 hình trẻ em. Các hình cá chép (koi, lý), trái đào (momo), thành (shiro), thuyền (une) cũng là những hình ảnh Nhật?

    Tới nay, đã có một vài người nêu vấn đề xuất xứ của bộ bài từ đâu, lưu lạc thế nào mà để lại một dấu tích "bí ẩn" như vậỵ Nếu ai biết xin lên tiếng hô..

    Phần trên được tôi chính thức đưa lên nguyệt san Mekong số 53, tháng 11/1999. Trong khi báo còn đang in, thì ngày 1/11/1999, tình cờ xem TV đài NHK băng tần số 3, thấy Giáo Sư Yumio Sakurai (Anh Tĩnh Do Cung Hùng) thuộc Đại Học Todai (Đông Kinh Đại Học) trình bày trong chương trình Rekishi De Miru Sekai, Thế Giới Nhìn Bằng Lịch Sử cũng đã đề cập đến "bí ẩn" của bộ bài Tổ Tôm.

    Tôi liên liên lạc hỏi thăm, thì được biết:

    - Ông Nguyễn Văn Vĩnh đã đề cập tới vấn đề này trong "Le To Tom, L'Annam Nouveau", 1932, vol. 125 - vol 143.

    - Giáo Sư Kim Vĩnh Kiện (có lẽ là một người gốc Triều Tiên) biết đến Tổ Tôm qua cuốn trên và lần đầu tiên đề cập tới ở Nhật trong cuốn Ấn Độ Chi Na - Nhật Bản Quan Hệ tức Quan Hệ Nhật Bản Và Đông Nam Á do nhà xuất bản Fuzanbo (Phú Sơn Phòng), Đông Kinh, năm 1943). Giáo Sư đã cố gắng tra tìm nhưng không biết gì hơn chắc chắn đó là những hình thuần túy Nhật.

    - Giáo Sư Yumio Sakurai đã giới thiệu trong cuốn Nihon No Kinsei 1, Nhật Bản Cận Thế, tập 1, do nhà xuất bản Chuo Koron Sha, Trung Ương Công Luận Xã xuất bản năm 1992. Theo Giáo Sư, loại chữ ghi trên đó cũng lạ, không hẳn là chữ Hán bình thường, một số chữ có thể là chữ Nôm? Thực ra, tất cả chỉ là những chữ Hán kép (2 chữ hình chữ nhật theo thứ tự từ phải qua trái, đứng cạnh nhau thành hình vuông) viết kiểu cách (cách điệu) đị

    Tôi có đưa cho một số người Nhật đọc thử, họ đọc không được hoặc vừa đọc vừa đoán. Đặc biệt lá bài "nhất văn" tức "chi chi", "nhất vạn" tức "nhất ông cụ" dùng chữ nhất cổ rất khó đọc và quân "nhất thang" (viết theo lối cổ ngược lại là) có hình bà mẹ cho con bú, nét viết rất lạ (bộ ba chấm thủy viết thành hình số 8, chữ nhất dạng cổ cũng khó nhận ra) thì hầu như không ai đọc được.

    Thêm một điểm cũng lạ là người Việt chơi bài và cờ hầu như không biết chữ Hán, nhưng nhận diện quân Cờ Tướng, Mạt Chược và quân bài Tam Cúc hay Tổ Tôm viết bằng chữ Hán thì không saị

    Cửa tiệm Mekong Center chúng tôi ở Nhật Bản thường bán bài Tổ Tôm cho người Việt (thanh niên miền Bắc) và cho người Nhật, họ không biết chơi, nhưng mua để nghiên cứu tìm hiểu nguồn gốc.

    Hàng ngày có khoảng 40 người Việt chơi bài Tổ Tôm tại trụ sở hội Cao Niên Mỹ-Á, ở Little Saigon thuộc Cali, Hoa Kỳ.

    CHÚT ÁNH SÁNG VỀ GỐC BỘ BÀI TỔ TÔM

    Giữa năm 2002, tình cờ chúng tôi gặp một người Trung Quốc tên Vu Thục Quyên sinh trưởng ở Thiên Tân. Khi cho bà ấy xem bộ bài tổ tôm thì bà ấy nói rằng nhớ mang máng hồi nhỏ đã thấy trong phim ảnh Trung Quốc. Theo bà, có lẽ đây là bộ bài gốc từ miền nam Trung Quốc, thuộc các vùng như Phúc Kiến, Hồ Nam, Quảng Đông... Các trang phục của hình vẽ đó thuộc thời Đường là thời văn hóa thịnh đạt nhất, nhưng chính bà ấy lúc đầu cũng không đọc được các chữ Hán trên bộ bàị Cũng theo bà, nguyên thủy bộ bài làm bằng thẻ tre, sau này mới làm bằng giấy cho tiện. Chúng tôi đã tặng bà ấy một bộ và nhờ truy tầm thêm hô..

    Riêng tôi suy luận cũng thấy có lý phần nào, vì có thế thì người Hoa mới in bộ bài này và một số người chơị Nhật Bản là một nước bảo tồn văn hóa rất kỹ, mà đây là một bộ bài thì số người chơi phải khá đông, nên nếu gốc của Nhật thì dù có bị mai một, cũng không thể không để lại dấu vết nàọ

    Chúng tôi vẫn mang thắc mắc về nguồn gốc bộ bài, nên ngày 24/12/2003, nhân dịp gặp lại cô Vu Thục Quyên, tôi yêu cầu cô gọi điện trực tiếp qua hỏi công ty sản xuất bộ Bài Tô Tôm (chỉ ghi tên tiếng Việt rất lớn mà không có tên nào khác) ở Hồng Kông thì được biết gốc gác từ phía nam Trung Quốc và có tên tiếng Hoa là Vân Nam Bài.


    chơi chắn, đánh chắn, đánh chắn online, chơi chắn online, https://chanphom.com/
     
    Last edited by a moderator: 17/7/17
  2. chipchip

    chipchip VITCON

    <:-P Em cũng rất thích bài này! hồi bắt đầu dự án Chắn Pro em cũng thử tìm hiểu nguồn gốc chính xác nhưng không đến đâu! :">
     
    Nguyễn Tiểu Thươngducthudo thích điều này.
  3. ducthudo

    ducthudo Chắn hội Hà Nội

    Bài Tổ tôm và văn hiến Việt


    [​IMG]
    Trong tác phẩm đầu tay của tôi: “Thời Hùng Vương qua truyền thuyết và huyền thoại”, với những chứngv cứ di sản phi vật thể tôi đã cho rằng: Cội nguồn của dân tộc Nhật chính là một bộ phận của một tộc người sinh sống trên đất Văn Lang xưa, trong cơn quốc nạn (Mà tôi giả thiết là vào cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng thất bại), họ đã di cư sang đảo quốc Phù Tang và sau vài thế kỷ tồn tại phát triển, đã lập thành một quốc gia trên biển Đông. Những di sản mà chúng ta có thể nhận thấy là: Tục ăn trầu và nhuộm răng đen vẫn tồn tại trong giới quý tộc Nhật đến thế kỷ thứ X . Người Nhật Bản còn phổ biến tục xăm mình chính là một tập tục của Văn Lang cổ và một hiện tượng thứ ba mà tôi trình bày dưới đây chính là bài tổ tôm trong văn hóa Việt với y phục và kiến trúc cổ Nhật Bản.

    Chơi bài tổ tôm chỉ phổ biến ở Việt Nam, dân tộc Nhật hầu như không hề biết đến cách chơi bài này. Nhưng những hình ảnh trên bài tổ tôm lại ghi dấu ấn trang phục cổ Nhật Bản và những di sản kiến trúc của họ. Điều này cho chúng ta thấy một mối liên hệ văn hóa từ cội nguồn của lịch sử Nhật Việt mà tôi sẽ phân tích trong bài này. Bây giờ các bạn hãy quán xét những hình ảnh sau đây:
    Bát sách.....................Tứ sách............................Tam vạn..................Nhất văn
    [​IMG]
    Các bạn hãy so sánh hình ảnh trên với hình ảnh minh họa cô Geisha Nhật Bản dưới đây.
    [​IMG]




    Nhưng y phục dân thường trong bài Tổ tôm cũng chính là y phục cổ Nhật:



    [​IMG]

    Chưa hết. Hình dưới đây trên con bài tổ tôm cho thấy một mẫu kiến trúc tương tự kiền trúc cổ truyền thống Nhật Bản. Các bạn hãy quan sát hình con bài Ngũ Vạn và ngôi chùa cổ Nhật dưới đây:
    [​IMG]

    [​IMG]
    Trên con bài tổ tôm, các bạn so sánh với những ký tự chữ khoa đẩu trên trống đồng Lạc Việt và của nhà nghiên cứu Đỗ Văn Xuyền thì chúng ta sẽ thấy những nét tương đồng. Đồng thời chúng ta cũng thấy rằng chữ viết trên con bài tổ tôm hoàn toàn không phải chữ Hán và cách viết là cách ghép vần như cách viết chữ Khoa Đẩu của người Việt cổ. Xin xem hình minh họa dưới đây:

    So sánh chữ viết trên lá bài và chữ khoa đẩu
    Chữ khoa đẩu do nhà nghiên cứu Đỗ Văn Xuyền phát hiện

    [​IMG]
    Dấu ấn chữ khoa đẩu trên con bài tổ tôm


    [​IMG]
    Ghép vần bằng ký tự khoa đẩu
    Bản dịch thơ của nhà nghiên cứu Đỗ Văn Xuyền


    Nghêu ngao vui thú sơn hà
    Mai là bạn cũ, hạc là người quen
    [​IMG]
    Ký tự khoa đẩu trên trống đồng Lạc Việt
    Bản chính trồng đồng này ở một viện bào tàng của nước ngoài
    (Thông tin từ nhà nghiên cứu Đỗ Văn Xuyền)

    [​IMG]..
    Dấu ấn chữ khoa đẩu trong chữ viết Nhật Bản hiện đại
    (Hình ảnh quảng cáo trên báo Nhật bản)

    [​IMG]
    Sưu tầm ..Đọc thêm... Mua vui cũng được một vài trống canh


    chơi chắn, đánh chắn, đánh chắn online, chơi chắn online, https://chanphom.com/
     
    Last edited by a moderator: 19/2/14
  4. khuongtunha

    khuongtunha Nghề chơi cũng lắm công phu!

    "Cội nguồn của dân tộc Nhật chính là một bộ phận của một tộc người sinh sống trên đất Văn Lang xưa"
    Chết chết, nếu mà giả thiết đó là sự thật thì chuyện sẽ phức tạp đấy, các nhà sử học sẽ tốn nhiều giấy mực đây.​
    nếu nó đúng thì từ lâu nó đã, đang và sẽ được đề cập đến ở nhiều lĩnh vực khác chứ không riêng môn chắn cạ này​
    tôi thì chỉ nghĩ đơn giản là:​
    "có lẽ đây là bộ bài gốc từ miền nam Trung Quốc, thuộc các vùng như Phúc Kiến, Hồ Nam, Quảng Đông... Các trang phục của hình vẽ đó thuộc thời Đường là thời văn hóa thịnh đạt nhất"
     
  5. ducthudo

    ducthudo Chắn hội Hà Nội




    Thú thực em cũng rất thích thú chơi này " Tổ Tôm thú chơi tao nhã ".... nên sưu tầm chia sẻ cùng mọi người thôi, . Thức tế đoc bài trên em cũng bị thuyết phục Tổ tôm, Chắn giờ chỉ Việt Nam chơi nhưng mang đậm dấu ấn văn hóa Nhật Bản đến vậy, ...>:D< Chúng ta là người Việt Nam có quyền tự hào thừa hưởng nét văn hóa rất riêng mà chỉ có Việt nam đúng ko các Bác :D

    chơi chắn, đánh chắn, đánh chắn online, chơi chắn online, https://chanphom.com/
     
    Last edited by a moderator: 19/2/14
    Nguyễn Tiểu Thương, tienbeohaBảo Ngọc thích điều này.
  6. duydong_1

    duydong_1 Chắn hội Hải Phòng

    có nhiều người hiểu rộng quá???
     
  7. khuongtunha

    khuongtunha Nghề chơi cũng lắm công phu!

    ý nghĩa tên gọi TỤ TAM
    Tổ Tôm là một trò chơi bài lá dân gian phổ biến của người dân Việt Nam, hiện nay chỉ thấy được chơi ở Việt Nam). Tên gọi của trò chơi được đọc chệch ra từ chữ "Tụ Tam" nghĩa là hội tụ của ba lại hàng Văn, Vạn và Sách. Trong các ngày lễ, Tết, Tổ Tôm thường được nam giới và người già chơi vì nó có một số luật khá khó, nhiều nước biến hoá, thanh niên và phụ nữ thời xưa ít chơi. Tổ Tôm không phổ biến và bình dân bằng trò chơi Tam Cúc. Do Tổ Tôm khá khó nên người xưa có câu ca dao đề cao Tổ Tôm, nó thể hiện trình độ và cái oai phong của bậc quân tử:
    Làm trai biết đánh Tổ Tôm
    Uống chè mạn hảo xem nôm Thuý Kiều
     
  8. Bùi Đức Trung

    Bùi Đức Trung Dân đen

    Hic đọc thấy rất hay. Nhưng chưa đc ai dạy nên chưa qua thực tế nên chi biết tán thưởng các bác chịu khó tìm tòi học hỏi quá. Cám ơn các bác sưu tầm cho anh em những điều bổ ích còn chưa đc biết đến :D
     
    Nguyễn Tiểu Thươngtienbeoha thích điều này.
  9. khuongtunha

    khuongtunha Nghề chơi cũng lắm công phu!

    Hic, thích thì tíc cái click yêu thích,
    lần tới sẽ có bài hướng dẫn cách chơi tổ tôm nhé.
     
  10. Bùi Đức Trung

    Bùi Đức Trung Dân đen

    Ok. Mình sẽ cố gắng tìm hiểu. Thanks khuongtunha nhé
     
  11. Tuấn Việt

    Tuấn Việt Dân đen

    Làng ơi cho hỏi mạt chược đánh có gần giống chắn ko nhỉ mà thấy quân cũng giống vậy???....
     
    Nguyễn Tiểu Thương thích điều này.
  12. khuongtunha

    khuongtunha Nghề chơi cũng lắm công phu!

    [​IMG]



















    [​IMG]











    TỔ TÔM VIỆT NAM



    NGUYỄN VĂN PHƯƠNG
    NGUYỄN VĂN HOA

    Lời Nói Đầu
    Tổ tôm có 120 con bài. Nó khổ 2,4 cm x 9,7 cm ( chiều rộng bằng 1 đốt ngón tay và chiều dài bằng 4 đốt ngón tay ). Nó là trò chơi dân gian , cũng là một môn " thể thao" trí tuệ rất thịnh hành ở nhiều miền quê đồng bằng Bắc Bộ và cũng có lẽ người dân gôc Bắc sống ở mọi miền trên trái đất này. Tra cứu các từ điển thì thấy định nghĩa “ thuật ngữ/ danh từ tổ tôm như sau:
    Từ điển 1772-1773 Dictionarium-Annamitigo-Latinum –MGR D,ADRAN trang 625 có chữ Tổ và Trang 629 có chữ Tôm ( Ngư+tâm); Huinh Tinh Paulus Cua - Đại Nam Quấc âm năm 1895-1896 trang 1063 định nghĩa tổ tôm : " Bài tổ tôm thứ bài nhiều môn món , lấy bài tới mà làm ra". Từ diển Dictionaire Annamite-Fransais ngày 15-12-1898 của Jean Bonet trang 322 có chữ Tổ và trang 327 có chữ Tôm ( gồm chữ Ngư+ tâm)’ Từ điển tân từ điển của Thanh Nghị Nhà xuất bản thời thế Sài Gòn năm 1951 , trang 12 34 định nghĩa tổ tôm như sau: “ Tổ tôm là lối cờ bạc chơi bằng 120 quân bài phải có 5 chân (NVH - người ?) Bảng tra chữ Nôm – Viện ngôn ngữ học năm 1976 thấy có 2 chữ Nôm : Tổ ( mã chữ 2973) và Tôm ( mã chữ 5795); Tự điển chữ Nôm của 1 ngwofi Nhật bản “ Yonosuke Takeuchi Nhà xuất bản Dâigkúyorin tháng 3-1988 , Trang 547 có từ Tổ và trang 548 có chữ Tôm ( tôm tép ) ( ngư + tâm ). Từ điển chính tả tiếng Việt ( những từ dễ viết sai) nhóm Như ý , Nhà xuất bản Giáo Dục Hà Nội , năm 1995 thất có cụm từ “ tổ tôm trước từ Tổ tiên và sau từ tổ tông… Đại từ điển chữ Nôm của Vũ Văn Kính năm 1998 Trang 1304 có chữ Tổ và trang 1306 có chư2x Tôm ( Ngư + tâm hoặc Ngư + tam);

    Về chữ trong 120 quân tổ tôm :
    Người đánh thực ra chỉ cần học các chữ Hán sau đây :

    Nhất (1),
    Nhị(2),
    tam(3),
    tứ(4),
    ngũ(5),
    lục>:),
    thất(7),
    bát(8),
    cửu(9)
    và 3 chữ Văn , Vạnéách;
    và 3 chữ hàng yêu
    Chi chi
    Thang Thang
    Ông cụ;

    Như vậy dù có 120 quân nhưng sự xuất hiện của chữ Hán cũng tổng cộng chỉ có 15 ( mười lăm) chữ ;
    15 chữ người sáng dạ chỉ hướng dẫn qua là thuộc ngay mặt chữ trên các quân bài;

    Về hình trong 120 quân tổ tôm

    Hàng văn có 9 hình khác nhau ( mỗi con bài có 4 quân giống nhau);
    Hàng vạn có 9 hình khác nhau (mỗi con bài có 4 quân giống nhau);
    Hàng sách cũng có 9 hình khác nhau ( mỗi con bài có 4 quân giống nhau);
    Và hàng yêu có các hình vẽ của :
    Chi chi(4 quân giống nhau)
    Thang thang( 4 quân giống nhau)
    Ông cụ( 4 quân giống nhau);

    Như vậy dù có 120 quân , nhưng theo hình cũng chi có tổng công ba mươi(30) hình khác nhau ( mỗi con bài có 4 quân giống nhau , vị chi là 30 x 4 =120 );
    Nếu ai muốn nhớ hình trong 120 quân tổ tôm thực ra cũng chỉ cần phân biệt 30 hình khác nhau mà thôi;
    Điều tồn nghi là hình vẽ trên 120 quân tổ tôm có là văn hoá Việt nam?
    Câu trả lời cũng rất khó , ví dụ bát vạn chỉ vẽ con cá , trong khi đánh theo “ khẩu ngữ” , nhiều khi người đánh hô ;” Cá chép rán đây’, thì cả 5 người chơi đều hiểu là Bát vạn.
    Hình "Bát Vạn" như nếu là "cá chép" thì nhiều nước có giống cá chép , vậy có thể của Việt , của Tàu, của "Nhật Bản hoặc Triều Tiên chăng? Dấu vết văn hoá Việt trong hình vẽ, chúng tôi thấy có lẽ
    "Bát văn" đứa trẻ đi cà kheo trong trò chơi dân gian VN?
    "Thang thang" mẹ cho con bú, tình mẫu tử cũng rất VN ?
    "Lục văn" vẽ hình người chống cuốc/vồ, một công cụ cũng của nông dân Việt Nam?
    "Bát sách" vẽ người ngỗi hút thuốc lá tẩu, hình ảnh này dễ thấy ở nước ta.
    "Tam sách" vẽ người đội nón cầm sợi dây, nón rộng vành trùm vai đúng là kiểu nón Việt nam ?
    "Ngũ sách" vẽ thuyền buồm , nước ta có nhiều sông ngòi, biển Đông , cảnh thuyền buồm này không xa lạ với VN chúng ta?
    "Cửu sách "vẽ người vác đèn lồng chống gậy, cũng có thể thấy trong quy định của nhiều hương ước làng Việt: đi đêm phải cầm đèn?
    "Nhất văn" vẽ cô gái múa quạt: điệu múa quạt rất thịnh hành trong lễ hội của người Việt?
    "Ngũ văn" vẽ người đội nón trùm vai cầm tẩu hút thuốc, nón rộng vành chứ không phải mũ, cđúng là nón VN, đúng là vẽ cảnh người lao động nghỉ ngơi thoải mái , chúng ta thường gặp trong sinh hoạt người Việt.
    Quân "Cửu vạn "vẽ ngưòi bố vác một kiện hàng trên vai.Quân bài "Cửu vạn" còn là 1 " thuật ngữ" được " khẩu ngữ " thông dụng chỉ những người bốc vác "thuê" dọc biên giới phía Bắc , họ làm công ăn lương và vô tình tiếp tay cho bọn buôn lậu tuồn hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhái , hàng chất lượng cực kỳ thấp , thực phẩm hoá quả có hoá chất độc hại bảo quản hoặc tiền giả "tuồn" vào thị trường Việt nam. Hoặc dẫn đường cho bọn bán rẻ phụ nữ trẻ em VN qua biên giới , " Cửu vạn " một con bài tổ tôm đã sống động trong tâm thức người Việt để chỉ người khuân vác, họ Vô tình hay hữý ý , vì mưu sinh " miếng cơm ,manh áo " thường nhất " mà "cõng rắn cắn gà nhà"" nối giáo cho giặc", phá hoại thị trường nội địa VN , phá hoại sự tăng trưởng kinh tế VN và về mặt chính trị xã hội quấy động sự bình yên của từng gia đình VN ? "Nhất vạn" võ cảnh múa võ cũng rất quen thuộc với người Việt.
    "Nhị vạn" vẽ cành đào có quả ,đào này ở phía bắc nước ta cũng có ?
    "Ngũ vạn" vẽ tháp 3 tầng , hình ảnh này cũng không xa lạ với người Việt,
    Tuy nhiên trong y phục của các quân tổ tôm thì không thấy " khăn xếp+ áo dài truyền thống " ! Nhưng có lẽ khăn xếp áo dài khẳng định là " quốc phục" cũng chỉ mới biết qua ảnh cụ Huỳnh Thúc Kháng trong chính năm 1945; Còn bài tổ tôm có lẽ ra đời trước năm 1945.

    Trong ca dao tục ngữ :

    " Tổ tôm " đã đi vào lời ăn tiếng nói trong dân gian , ví dụ khi một người quá mềm yếu trước đối phương thì được gán cho là " sao mà nhũn như con chi chi "( Tổ tôm có 4 con chi chi , nó thuộc hàng " yêu " ). Hoặc gặp một người hay tranh cãi không có tình có lý thì được gọi là loại người " đồ gàn" bát sách "( "Bát sách" là một trong những con bài quan trọng nhất trong cỗ bài Tổ tôm , nó có thể " ăn “ với “Cửu Vạn” “chi chi” để “ ù có cước sắc gọi là " "Lèo " , nếu ù 2 ván liền thì gọi " Thông lèo " hoặc "ù" to hơn nếu Thông Tôm Lèo ( ù liền có hai cước sắc đi kèm : Lèo ( Cửu vạn cửu sách + bát sách+ chi chi ) , tôm ( Thất văn + tam vạn + tam sách ).
    Hoặc ai làm gì cũng thiếu suy nghĩ hoặc đổ vỡ thì bị gán là " đồ thất sách” .

    Trong văn học viết :

    Tổ tôm còn đi vào văn học Việt nam qua chuyện ngắn của Phạm Duy Tôm , các quan đi kiểm tra” hộ đê" , mải mê đánh tổ tôm đến mức quên cả tai hoạ thiên thiên bậc nhất " ( Thuỷ , Hoả , đạo tặc).
    Tổ tôm không chỉ là trò giải trí trong lúc nông nhàn , mà nay là trò giải trí rất thích hợp với đông đảo ngưòi già đã nghỉ hưu ở nông thôn và thành thị .

    Di cư vào Nam từ 1954:

    Tôi có quen biết cụ Vũ Văn Kính ( tác giả cuốn Đại từ điển chữ Nôm ) gốc Hưng Yên , vì thời cuộc năm 1954 cụ di cư vào Nam , năm 2008 tôi vào thămcụ tại nhà riệng ở 205/39/48 Trần Văn Đang,Phường 12 Quận 3 TP HCM , trong khi trò chuyện tôi hỏi thăm Cụ hàng ngày cụ làm gì , cụ bảo hàng ngày vẫn đánh tổ tôm với các bạn già gốc Bắc hàng xóm . Như vậy Tổ tôm đã theo gót chân người Bắc vào tận Sài Gòn.
    Tôi chưa có chứng cứ để xem xét liệu tổ tôm có theo gót chân Việt Kiều ra nước ngoài không?

    Trong tâm linh người Việt:

    Tuy đã nghiên cứu nhiều nguồn tài liệu Hán Nôm , tôi vẫn chữ hiểu tại sao ở quê tôi khi " liệm" người chết thì thường bỏ cỗ tổ tốm đã đánh( chơi) rồi vào quan tài , và có để ngoài quan tài một số quân, Cụ Nguyễn Văn Nhuận (năm 1983) thì cho rằng : " nên bỏ quân thất sách ". Vì trong dân gian ai làm cái gì cũng hỏng , cũng thất bài thì thường bị chê trách là " đồ thất sách “ , cũng có nơi thì bỏ hết quân " yêu’ ngoài quan tài ".
    Có hôm , tôi đến mua hộp trầm ở cửa hàng bán đồ tín ngưỡng ở chùa Quán Sứ để đốt Tết Canh Dần ( 2010), nhân khi cô bán hàng hướng dẫn một Phật Tử nhớ vứt tiền kẽm vào huyệt cũ và huyệt mới khi "thay áo ", nam 7 đồng , nữ 9 đồng , có tiện thể tôi hỏi cô bán hàng : " Tại sao khi liệm người chết không bỏ quân Tướng -sỹ- tượng- xe- pháo- mã – tốt mà lại bỏ 120 quân tổ tôm vào vào áo quan ?". Cô trả lời tôi " Tổ tôm quân đồng hơn tam cúc”. Tôi thấy chưa thật thuyết phục, nhưng để vào ô " tồn nghi " trong đầu !
    Như vậy "tổ tôm" đã vào tâm linh người Việt , cỗ tổ tôm đã chơi rồi là một trong những vật không thể thiếu khi nhập quan cho ngưòi chết !
    Chắc là các quân tổ tôm sẽ bào vệ người chết khỏi sự "tấn công " ciủa ma quỷ dưới âm phủ ?
    Ngày xưa nhà có đám thường tổ chức đánh tổ tôm để chia sẻ vui ( đám cưới ) và buồn ( đám ma) với gia chủ .
     
  13. babom

    babom Chánh tổng

  14. ducthudo

    ducthudo Chắn hội Hà Nội

    Cả nhà đã ai nhìn thấy bộ bài này trưa, mình thấy hơi lạ :-B


    chơi chắn, đánh chắn, đánh chắn online, chơi chắn online, https://chanphom.com/
     
    Last edited by a moderator: 19/2/14
  15. khuongtunha

    khuongtunha Nghề chơi cũng lắm công phu!

    TÌM HIỂU XUẤT XỨ THÚ CHƠI TỔ TÔM


    Tới nay, qua nhiều lần tìm hiểu, chúng tôi vẫn chưa nắm được chính xác rằng Tổ Tôm được du nhập vào Việt Nam từ thời kỳ nào. Điều chắc chắn là nó đã được du nhập vào ta từ Trung Hoa. Bởi vậy, để tìm hiểu, chúng tôi đã truy tìm trong một số sách cổ Trung Quốc, nhưng lượng thông tin thu được cũng chưa đáng bao nhiêu.

    Sách “Thiên lộc chí dư” có chép rằng: “Hai nhà họ Đường, họ Vi thích chơi bài lá (Diệp tử hí). Cách chơi ấy có từ năm Hàm Thông đời Đường, là lối đánh bài lá ngày nay, quân số một đứng trước tiên”.

    Sách “Quy điền lục” của Âu Dương Tu có chép: “Cách chơi bài lá đã có từ khoảng giữa đời Đường (Thế kỷ IX - NL). Thường chơi vào những khi yến tiệc, sau bỏ dần không truyền lại nữa. Duy có Dương Đại Niên thích chơi, làm ra quân bài vẽ màu gọi là hồng hạc, tạo hạc và đặt ra cách chơi gọi là hạc cách”.

    Đến giữa đời nhà Tống (Thế kỷ thứ XI), mọi quân bài đều có tên gọi. Sách “Diệp tử phổ” có chép rằng: “Cách chơi diệp tử lúc đầu khởi đi ở huyện Côn Sơn, dùng tên những người nói trong truyện Thủy Hử để đem ra đua tranh”.

    Môn Chữ Thập có 10 quân: Vạn Vạn là Tống Giang, Thiên Vạn là Võ Tòng. Môn Chữ Vạn có 9 quân: Cửu Vạn là Lôi Hoành, Bát Vạn là Sách Siêu. đi ở huyện Côn Sơn, dùng tên những người nói trong truyện Thủy Hử để đem ra đua tranh”. Môn
    Môn Chữ Sách có 9 quân. Môn chữ Văn có 11 quân. Hai môn này không có hình người.

    Ngoài ra còn có một số sách chơi bài lá khác như “Đấu hổ phẩm”, “Chỉ tam chương”, “Chỉ ngũ chương”, rồi các lối “Vận hoa kinh”, “Vận chưởng kinh” hay “Mã náo bài kinh”. Tất cả đều là các sách dạy các lối đánh bài. Vậy nhưng không có lối nào có nét giống như Tổ Tôm hiện nay của ta để truy tìm xuất xứ.

    Trong khi đang khó khăn như vậy thì may thay, chúng tôi được dịp gần Cụ Đỗ Ngọc Toại, nguyên Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Hà Bắc. Cụ Toại sinh ra ở vùng Kinh Bắc, là bậc túc nho uyên thâm và là người rất am tường các lối chơi bài lá của người Trung Hoa. Cụ là nhà nho có nhiều cống hiến trong lĩnh vực Hán Nôm, từng dịch thơ Nguyễn Khuyến và Liêu trai chí dị. Theo Cụ, trong bộ “Thuyết phu” có sách “Diệp tử phổ”, bộ “Thuyết phu” dạy lối chơi bài gần giống Luật Tổ Tôm của ta. Tìm hiểu thêm, chúng tôi thu được một số thông tin như sau:

    Môn chơi Tổ Tôm được truyền sang ta bằng con đường Vân Nam, Quý Châu. Chữ Tổ Tôm do chữ Tụ Tam của Trung Hoa nói lái ra, nguyên câu ấy là “Tụ Tam tử đắc thành nhất phu (Có ba cây sẽ được một phu). Chữ Yêu trong tiếng Hán còn có nghĩa là đơn độc. Vì vậy nó chỉ có một mình cũng thành một phu rồi. Hàng Văn, lúc đầu chỉ vẽ hình những văn nhân hay nho sĩ trong chuyện cổ nước Tàu. Hàng Vạn lại lấy việc mô tả đẳng cấp lao động trong xã hội cũ, duy có hàng Sách vẽ những cái bất thường.

    Ngoài ra, cũng theo cụ Đỗ Ngọc Toại, môn chơi Tổ Tôm đã được người Việt xứ ta, với truyền thống văn hiến, biến đổi và làm sâu sắc, chặt chẽ thêm rất nhiều để có lối chơi hấp dẫn như ngày nay. Tuy vậy, một thực tế là do chưa có một bộ luật nào làm mốc, vì thế, trong dân gian có nhiều loại quy định khác nhau về chi tiết, mặc dù nét cơ bản của luật chơi không khác nhau. Chúng tôi có may mắn được dự chơi Tổ Tôm ở nhiều tỉnh, thành của phía Bắc, kể cả một số vùng phía Nam có người Bắc di cư. Qua đấy thấy được một số sai khác trong điều luật, kể cả một số điều mà đến nay không thể giải quyết một cách chính xác trên chiếu Tổ Tôm


    Tác giả: Nguyễn Lưu​

     
    Nguyễn Tiểu Thươngtienbeoha thích điều này.
  16. khuongtunha

    khuongtunha Nghề chơi cũng lắm công phu!

    TÌM HIỂU XUẤT XỨ THÚ CHƠI TỔ TÔM


    Tới nay, qua nhiều lần tìm hiểu, chúng tôi vẫn chưa nắm được chính xác rằng Tổ Tôm được du nhập vào Việt Nam từ thời kỳ nào. Điều chắc chắn là nó đã được du nhập vào ta từ Trung Hoa. Bởi vậy, để tìm hiểu, chúng tôi đã truy tìm trong một số sách cổ Trung Quốc, nhưng lượng thông tin thu được cũng chưa đáng bao nhiêu.

    Sách “Thiên lộc chí dư” có chép rằng: “Hai nhà họ Đường, họ Vi thích chơi bài lá (Diệp tử hí). Cách chơi ấy có từ năm Hàm Thông đời Đường, là lối đánh bài lá ngày nay, quân số một đứng trước tiên”.

    Sách “Quy điền lục” của Âu Dương Tu có chép: “Cách chơi bài lá đã có từ khoảng giữa đời Đường (Thế kỷ IX - NL). Thường chơi vào những khi yến tiệc, sau bỏ dần không truyền lại nữa. Duy có Dương Đại Niên thích chơi, làm ra quân bài vẽ màu gọi là hồng hạc, tạo hạc và đặt ra cách chơi gọi là hạc cách”.

    Đến giữa đời nhà Tống (Thế kỷ thứ XI), mọi quân bài đều có tên gọi. Sách “Diệp tử phổ” có chép rằng: “Cách chơi diệp tử lúc đầu khởi đi ở huyện Côn Sơn, dùng tên những người nói trong truyện Thủy Hử để đem ra đua tranh”.

    Môn Chữ Thập có 10 quân: Vạn Vạn là Tống Giang, Thiên Vạn là Võ Tòng. Môn Chữ Vạn có 9 quân: Cửu Vạn là Lôi Hoành, Bát Vạn là Sách Siêu. đi ở huyện Côn Sơn, dùng tên những người nói trong truyện Thủy Hử để đem ra đua tranh”. Môn
    Môn Chữ Sách có 9 quân. Môn chữ Văn có 11 quân. Hai môn này không có hình người.

    Ngoài ra còn có một số sách chơi bài lá khác như “Đấu hổ phẩm”, “Chỉ tam chương”, “Chỉ ngũ chương”, rồi các lối “Vận hoa kinh”, “Vận chưởng kinh” hay “Mã náo bài kinh”. Tất cả đều là các sách dạy các lối đánh bài. Vậy nhưng không có lối nào có nét giống như Tổ Tôm hiện nay của ta để truy tìm xuất xứ.

    Trong khi đang khó khăn như vậy thì may thay, chúng tôi được dịp gần Cụ Đỗ Ngọc Toại, nguyên Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Hà Bắc. Cụ Toại sinh ra ở vùng Kinh Bắc, là bậc túc nho uyên thâm và là người rất am tường các lối chơi bài lá của người Trung Hoa. Cụ là nhà nho có nhiều cống hiến trong lĩnh vực Hán Nôm, từng dịch thơ Nguyễn Khuyến và Liêu trai chí dị. Theo Cụ, trong bộ “Thuyết phu” có sách “Diệp tử phổ”, bộ “Thuyết phu” dạy lối chơi bài gần giống Luật Tổ Tôm của ta. Tìm hiểu thêm, chúng tôi thu được một số thông tin như sau:

    Môn chơi Tổ Tôm được truyền sang ta bằng con đường Vân Nam, Quý Châu. Chữ Tổ Tôm do chữ Tụ Tam của Trung Hoa nói lái ra, nguyên câu ấy là “Tụ Tam tử đắc thành nhất phu (Có ba cây sẽ được một phu). Chữ Yêu trong tiếng Hán còn có nghĩa là đơn độc. Vì vậy nó chỉ có một mình cũng thành một phu rồi. Hàng Văn, lúc đầu chỉ vẽ hình những văn nhân hay nho sĩ trong chuyện cổ nước Tàu. Hàng Vạn lại lấy việc mô tả đẳng cấp lao động trong xã hội cũ, duy có hàng Sách vẽ những cái bất thường.

    Ngoài ra, cũng theo cụ Đỗ Ngọc Toại, môn chơi Tổ Tôm đã được người Việt xứ ta, với truyền thống văn hiến, biến đổi và làm sâu sắc, chặt chẽ thêm rất nhiều để có lối chơi hấp dẫn như ngày nay. Tuy vậy, một thực tế là do chưa có một bộ luật nào làm mốc, vì thế, trong dân gian có nhiều loại quy định khác nhau về chi tiết, mặc dù nét cơ bản của luật chơi không khác nhau. Chúng tôi có may mắn được dự chơi Tổ Tôm ở nhiều tỉnh, thành của phía Bắc, kể cả một số vùng phía Nam có người Bắc di cư. Qua đấy thấy được một số sai khác trong điều luật, kể cả một số điều mà đến nay không thể giải quyết một cách chính xác trên chiếu Tổ Tôm


    Tác giả: Nguyễn Lưu​

     
    Mit_Ngo_89 thích điều này.
  17. tuananh_pt72

    tuananh_pt72 Học chơi

    Tôi chơi chắn nhiều lắm mà không hay biết gì về lịch sử quân bài tổ tôm, đọc hay quá, cám ơn các bạn đã sưu tầm.!
     
  18. Củ khoai lang

    Củ khoai lang Tôi yêu Sandinh

    Chắn là một trò chơi dân gian thoát thai từ tổ tôm, gắn liền với phong tục tập quán đời sống lâu đời của nhân dân Việt Nam xưa đặc biệt là ở vùng đồng bằng trung du Bắc bộ.
    Chơi chắn là một thú chơi thanh nhã. Theo mình tìm hiểu ở Tổ Tôm điếm Bắc Ninh, Tổ tôm ra đời vào khoảng cuối thế kỷ 17 đầu thế kỷ 18, sau có biến thể cách chơi khác ra Chắn. " Đây là loại hình giải trí dân gian, mang tính thể thao trí tuệ, có tính khoa học, văn hóa cao. Cảm ơn sandinh đã xây dựng game Chắn rất pro giống đời thật và định hướng phát triển game Chắn theo đúng ý nghĩa của chơi Chắn. ( Vui chơi thanh lịch không phải cờ bạc sát phạt đỏ đen )...
     
    Nguyễn Tiểu Thương thích điều này.
  19. Trung Đông Sói

    Trung Đông Sói Dân đen

    [QUOTE="Tuấn Việt, post: 5690, member: 20961"tng ơi cho hỏi mạt chược đánh có gần giống chắn ko nhỉ mà thấy quân cũng giống vậy???....[/QUOTE]
    Về hình thức mạt chược đánh gần giống với tổtôm ko giống với chắn nhé
     
  20. 0988333222

    0988333222 Chánh tổng

    bố em cũng là một trong những cao thủ tổ tôm ,,, nhưng bệnh tật đã làm ông chán nản và ông đã ra đi cứ mỗi năm giỗ ông em lại đốt cho ông vài bộ tổ tôm chơi khi ông mất em kiếm 10 bộ tổ tôm để biếu ông mang sang thế giới bên kia chơi cho đỡ trống trải .. :x:x:x [-O<[-O<[-O< :-h:-h:-h AAC
     
    Nguyễn Tiểu Thương thích điều này.